Macrobiotiek is zoveel meer dan de zoveelste voeding- of dieettrend. Het is een filosofie voor een gezond en evenwichtig leven. Hoe dat juist zit, vraag ik aan expert Rik Vermuyten.


08-08-2016 -  by Kevin Van der Straeten

Comments

Meld je hier aan om te reageren 





Transcript

Macrobiotiek is zoveel meer dan de zoveelste voeding- of dieettrend. Het is een filosofie voor een gezond en evenwichtig leven. Hoe dat juist zit, vraag ik aan expert Rik Vermuyten.

 

Dag Rik, welkom in de studio.

 

Dag Kevin.

 

Macrobiotiek, wat is dat nu precies?

 

Het woord zelf is oorspronkelijk van de Grieken, uit de tijd van Heraclitus. Dat is één van de pre-socratische filosofen, zoals men die noemt. Die hadden eigenlijk een beschouwing, die je gerust Oosters kan noemen. En het macrobiotische denken is dus eigenlijk van oorsprong Grieks of oud, zou je ook kunnen zeggen. Maar het woord zelf betekent: macros, bios. Dus dat zijn Griekse woorden, groot leven. Of eigenlijk ruimer dan dat, groots leven. Macrobiotiek gebruikt dus een manier van leven, die van principes gebruikt maakt, die eigenlijk niet vreemd zijn aan het oude Westen, maar nog altijd leven in het Oosten. Om op een manier te leren leven, die je een groots leven kunt leiden. Waarin je dus kunt ontwikkelen, groeien en vreugde hebben en de dingen doen in je leven die je graag wilt doen. Maar op een zodanige manier, dat je daar ook gezond bij blijft en dat je ook altijd kunt groeien. Dat is "groots".

 

En hoe doe je dat dan?

 

Natuurlijk houdt dat praktische zaken in. Want je moet natuurlijk zien, hoe maken we een groots leven. En ten eerste kan je dat niet doen, als je niet gezond bent. Dat is dus een goede voorwaarde.

 

Ja.

 

En in de Oosterse of Oudgriekse benadering, werd een kijk op de natuur gemaakt. "Hoe werkt dat in de natuur"? En het principe dat ze hebben ontdekt - de Oosterlingen noemen dat dat Yin en Yang. En op basis van het evenwicht tussen Yin en Yang, moeten we een goede gezondheid kunnen bewerkstelligen en kunnen we elke stap van onze ontwikkeling begeleiden. Dat het altijd maar grootser en grootser wordt en je zegt: "Dat is het leven dat ik wil leiden". Maar zonder gezondheid werkt dat niet.

 

Ja. Dus dat is het fundament, de basis.

 

Ja, dat is de basis van waaruit we vertrekken. In de zin van, als je je geest goed wilt ontwikkelen, dat gaat maar in een gezond lichaam, ook de Romeinen zeiden dat. Want probeer u maar eens blij te voelen, of goed te werken en u te amuseren, met krampen in uw buik. Dat gaat heel moeilijk.

 

Dat is inderdaad lastig.

 

In die zin is dat dus een basisvoorwaarde. En op die manier is ook macrobiotiek ook in het Westen bekend geworden. Als: hoe maak je nu gezondheid? Natuurlijk gebruikmakend van de principes die in het Oosten gangbaar zijn. Dat is dus Yin en Yang. Kijken naar de natuur en natuurlijk de dichtstbijzijnde natuur is ons menselijk lichaam.

 

Ja.

 

Dan zie je bijvoorbeeld het hart samentrekken, een contractie. Dat noemen ze in het Oosten dan een Yange tendens. En dan hebben we het tegengestelde. Want na het samentrekken, gaat uw hart terug uitzetten. Dat is dan de Yinne tendens. Dat is de uitzetting, dat zijn de ontspannende dingen. Als we in de natuur kijken, dan zien we bijvoorbeeld zwaartekracht. De dingen vallen naar beneden, richting de aarde. Dat is weer een Yange tendens. En alles wat omhoog groeit, is een Yinne tendens. Dus wat er in de natuur gebeurt, is goed geobserveerd door de Oosterlingen. Ze zeggen, maar dat is precies hetzelfde. Er is geen verschil tussen de mens van binnen en de natuur buiten. Voor hen is dat dus eenheid, samenhangende dingen. Die eigenlijk het Yin- en Yang-principe in de praktijk brengen. En één van de toepassingen is, hoe je bijvoorbeeld Yin en Yang kan gebruiken, om gezondheid te maken. Dat is het aspect van macrobiotiek, dat in het Westen het bekendst is geworden. Hoe werk je met voeding, zodanig dat je bij stress kunt ontspannen en bij inspanningen rustig blijven. Dat zijn principes die Yin en Yang heten.

 

Ja. Kan je daar eens een concreet voorbeeld van geven? Want hoe pak je bijvoorbeeld stress aan volgens macrobiotiek?

 

Wat voel je bij stress? Je voelt druk. En op druk hebben we dan ook nog eens een rare reactie. Als wij druk ervaren, dat doet ons ineen krimpen. Niemand wordt bij stress ontspannen. Je ziet dat, ontspannen is een Yinne tendens, maar bij stress word je helemaal samengetrokken. En als reactie trekken we ons gewoonlijk nog wat meer samen. Want we gaan ons nog een beetje verzetten tegen de stress. We zetten ons eigenlijk inwendig ook nog onder druk. Wat moet je dan doen om de stress te ontspannen? Een beetje zoals bij een drukkookpan. Wat doet een drukkookpan als er teveel druk is?

 

Stoom aflaten.

 

Ja, die opent haar ventiel en die lost. Waardoor dat allemaal terug ontspant. In eerste instantie lossen wij druk door middel van de ademhaling. Als je ademhaling goed gebruikt, kan je met buikademhaling druk en stress afvoeren. En je voelt nadien meteen opluchting. Zie je, dat opluchtingseffect is een Yin-effect. De stress naar buiten duwen, is de Yang eruit brengen. Dus dat is de eerste, spontane reactie. Als we natuurlijk gaan kijken hoe gezondheid werkt, kun je zien dat sommige mensen de stress meer gaan vasthouden. Daarom gaan mensen die gestresseerd zijn de druk, de Yang helemaal in hun lichaam hebben teruggetrokken. Die gaan Yin zoeken. Dus die gaan bijvoorbeeld alcohol zoeken, of die gaan zoetigheid zoeken. Of almaar onderbrekingen maken om iets te drinken. Want dat ontspant. Maar stress is natuurlijk een heel Yange-factor en alcohol, of veel drinken, is een heel Yinne-factor. Dus wat we in macrobiotiek leren, is hoe doe je dat op een evenwichtige manier. Zelfs met de ademhaling. Mensen houden bij stress hun adem in. Zij gaan dan zo uren door. Bijna met een ademhaling als van een hond. En natuurlijk wordt dat erger. Dan kan je beter je stress meteen afvoeren door uit te ademen. Dan brengen we de Yang die we opgestapeld hebben, of waartegen we ons verzet hebben, naar buiten. En dat is dan een toepassing van, hoe doe je dat met stress. Natuurlijk hebben we een lichaam dat die stress meer kan opnemen of die stress meer kan ontladen. Dat hangt ervan af of we al dan niet meer in evenwicht zijn.

 

Bij macrobiotiek, heel veel mensen denken meteen aan die voeding, zoals je daarstraks zei. Maar het is duidelijk veel meer dan dat.

 

Ja, het is eigenlijk spelen met hetzelfde principe van Yin en Yang, op alle aspecten van ons leven. Of het nu over ademen gaat, dat is hetgeen wat we het meeste doen… Want als we kijken, wat is de belangrijkste voeding. Kijk naar waar je langste zonder kan. Met een beetje oefening, kan je twee maanden zonder eten. Je kan twee weken zonder drinken. Ademen, twee minuten.

 

Ja, en dan is het gedaan.

 

Ja, van zodra we geboren worden, is dat de belangrijkste voeding. Dat is een beetje in de vergetelheid geraakt. En het principe van een goede buikademhaling en alle dingen afvoeren die we kwijt moeten, om nadien alles op te luchten, zijn we in het Westen eigenlijk vergeten. In het Oosten is dat zo vanzelfsprekend dat ze er niet over spreken. En dan kijk je hoe je het principe van "eruit en opluchten" hoe doe je dat met voedsel? En dat is bekend geworden. Het oudste, bekende boek over macrobiotiek dat in het Westen geschreven is, is een Duitse dokter. En hij noemde macrobiotiek: De kunst om lang te leven.

 

Dat is een aantrekkelijke titel.

 

Een klein boekje in het Duits, dat nog altijd bekend is. Hufeland was de dokter in kwestie. En dankzij hem is dat woord in het Westen toch bekend geraakt. Maar in de jaren '50 zijn er natuurlijk Oosterlingen naar het Westen gekomen  en die zijn dat beginnen uitleggen.

 

Hoe het eigenlijk zit.

 

Ja, hoe dat eigenlijk voor de Oosterlingen vanzelfsprekend is, maar wij zijn het principe van Yin en Yang, omdat wij die woorden niet hebben, eigenlijk vergeten.

 

Bestaan daar eigenlijk vertalingen voor in het Nederlands?

 

Eigenlijk niet. Daarom spreekt men in alle artikels over het Oosten, steeds over Yin en Yang. En natuurlijk is niet altijd duidelijk, wat dat precies is. Wij hebben dat begrip helemaal opgesplitst. Zo zeggen wij bijvoorbeeld: samentrekken en ontspannen, of naar beneden gaan en naar boven gaan, of naar voor gaan en naar achter gaan, of naar links en naar rechts. Maar voor hen is dat allemaal samenhangend. Als ze Yin zeggen, is dat zowel naar boven gaand, als uitzettend, als omhooggaand, als uitbreidend. Dat is één begrip.

 

Het is eigenlijk veel eenvoudiger zo.

 

Veel eenvoudiger, ja. En in het voedsel is dat dan ook veel eenvoudiger. Want hoe kijken wij, Westerlingen, daar naar? Inzoomend noemen we dat. Steeds kleiner en kleiner. Wat zit daar in? En daarin? Zoals we nu in CERN in Genéve steeds zoeken naar de kleinste deeltjes, en nog kleinere deeltjes. Dat is de Westerse manier van kijken. Een Oosterling die zegt: we kunnen erin kijken, dat is een Yange manier van kijken, en we kunnen er ook van buitenaf naar kijken, de Yinne manier van kijken. En zij doen beide. Als ze het willen ontdekken op die manier, dan zien ze het op een Yange manier, willen ze het zo ontdekken, dan zien  ze het op een Yinne manier. En natuurlijk heeft ruimer het voordeel van op afstand kijken, van buitenaf kijken. Dan zie je hoe alle dingen samenhangen. Wat wij in het Westen natuurlijk verloren zijn. Want wij zijn, door altijd zo Yang te kijken, almaar meer in detail gegaan, maar het geheel kwijtgeraakt. Dat zie je natuurlijk in allerlei disciplines, die altijd maar opsplitsen. Want het wordt almaar meer en meer informatie, dus splitsen we het op. En elk detail wordt dan een specialisatie. Terwijl je van een Oosterling kan zeggen, die is bijna "anti-gespecialiseerd" is.

 

Die gaat het globale overzicht bewaren.

 

Ja, die kijkt naar het holistische, naar het geheel. En dus kan hij ook zien, de mens niet gescheiden is van de natuur. Terwijl wij in het Westen lang gedacht hebben, dat is wel gescheiden. We beginnen nu op een pijnlijke manier te ervaren, dat alles wat we met de natuur en het milieu gedaan hebben, dat dat uiteindelijk…

 

Dat dat als een boemerang terugkomt.

 

…ingeademd wordt, gedronken en gegeten wordt. Uiteindelijk komt dat dus in onze materie, want als Westerlingen hebben wij een materiële visie. En nu zien we die materie vol vervuiling zitten en we kunnen er niet meer onderuit van dat allemaal in te ademen, te drinken en te eten. We hebben dus pijnlijk ervaren, dat dat samenhangt.

 

Absoluut.

 

Terwijl het Oosterse principe was 'Shindo Fuji', zoals de Chinezen dat zeggen: tussen mens en natuur is geen scheiding.

 

Rik, dat lijkt me heel mooi om mee af te sluiten. Maar jij komt nog terug om dieper in te gaan op macrobiotiek en aansluitende onderwerpen. Bedankt voor je komst naar de studio.

 

Dank u wel, Kevin.

 

En u, beste kijker, bedankt voor het kijken en alweer tot volgende week.

Nieuwsbrief


Ontdek de nieuwsbrief